AK Parti’nin 23 yıllık iktidarında Meclis neredeyse bir yasa fabrikasına dönüştü. Yüzlerce yasada yapılan binlerce maddelik değişiklikte hep aynı yöntem kullanıldı: Torba yasa.
Torba yasa, birbiriyle ilgisiz konularda düzenlemelerin bir arada yer aldığı düzenlemeleri anlatmak için kullanılan bir kavram. AK Parti’nin kanunları Meclis’ten hızlı geçirmek için tercih ettiği bu sistem uzun yılları geride bıraktı.
En son sunulan “Tapu Kanunu ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Teklifi” de bunun örneklerinden. 32 maddeden oluşan kanun teklifi toplam 14 farklı kanun ve kararnamede değişiklik içeriyor.
CHP Milletvekili Sururi Çorabatır komisyon görüşmelerinde 32 maddelik bu kanun teklifi ile değişiklik yapılan 14 kanunda bugüne kadar yapılan toplam değişiklik sayısını açıkladı. Çorabatır’ın paylaştığı verilere göre AK Parti iktidarının 23 yılında Tapu Kanunu 12 kez, Damga Vergisi Kanunu 37 kez, Kat Mülkiyeti Kanunu 11 kez, Kooperatifler Kanunu 19 kez, Çevre Kanunu 15 kez, Toplu Konut Kanunu 19 kez, İmar Kanunu 34 kez, Kadastro Kanunu 17 kez, Özelleştirme Uygulamaları Hakkındaki Kanun 29 kez, Hazineye Ait Taşınmaz Malların Değerlendirilmesi ve KDV Kanunu 43 kez, Yapı Denetimi Hakkında Kanun 14 kez, Türkiye Çevre Ajansının Kanunu 2021'de yürürlüğe girmesine rağmen 3 kez değişti. Üstelik bunların arasında sadece bir yılda 4-5 kez değiştirilen kanunlar var.
Bu sadece son gelen teklifin verileri. Yapılan yasama çalışmalarına baktığımızda en çok değişiklik yapılan kanunlardan biri 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu. Kanunun amacı kamu kaynağı kullanılarak yapılan mal ve hizmet alımı ihalelerinin açık usulle yapılması. Ancak AKP’nin 23 yıllık iktidarında bu kanunda yapılan değişiklik sayısı da 200’e yaklaşmış. Kanunun en çok değişiklik yapılan maddesi de kamu ihalelerinde istisna getiren maddesi.
Daha çok savunma ve güvenlik gibi gizlilik içinde yürütülmesi gereken konularda istisnaları düzenleyen maddede yıllar içinde “yeni ihtiyaçlar” doğrultusunda birçok değişiklik yapılmış durumda. Bu ihtiyaçlar o kadar çok olmuş ki, alfabedeki harfler yetmemiş. a’den z’ye uzanan istisna hükümlerini şimdi aa, bb fıkraları izliyor. Böyle giderse cc, dd, ee ile yola devam edilecek.
AK Parti kaynaklarından edinilen bilgiye göre son dönemde infaz kanunu gibi sil baştan düzenlenmesi gündeme gelen kanunlara Kamu İhale Kanunu da eklenmiş durumda.
Kanun üzerinde bir çalışma başlatıldığını açıklayan AK Partili yöneticinin verdiği bilgiye göre Kamu İhale Kanunu köklü olarak 11 kez değişikliğe uğradı. Bugüne kadar yapılan değişiklik sayısı da 180’i geçti. Bu değişikliklerin günün ihtiyaçlarına göre yapılması gereken zorunlu değişiklikler olduğunu savunan yetkili, “Şimdi Siber Güvenlik Başkanlığı yeni kuruldu. Bu kurumun açık ihale yapması mümkün değil. Yeni düzenleme ile istisna getirilmesi normal değil mi? Yapılan değişikliklerin bir kısmının böyle zorunlu değişiklikler olduğunu görmek gerek” diyor.
Kamu İhale Kanunu’nda yapılan çok sayıda değişiklik nedeniyle getirilen eleştirilere bir itiraz daha var. O da bu kanun kapsamında getirilen istisnalarla yapılan alımların büyüklüklerine dair. Bu konuda eleştirilere, “İstisna dediğimiz alımların tüm Kamu İhale Yasası’ndaki büyüklüğü yaklaşık yüzde 2,5. İhale kanunu kapsamında 10 milyar liralık büyük bir baraj yapılıyor. Alımlar da kanun çerçevesinde yapılıyor. Diğer taraftan örneğin BTK için (Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumu) 5 milyon liralık istisna kapsamında alım vardır. Bunları karıştırmamak, büyüklükleri görmek gerek” yanıtı veriliyor.
AK Parti’ye göre tüm değişiklikler zorunlu ihtiyaçtan kaynaklandı ise bugün neden sil baştan bir düzenleme isteniyor. Bu soruya da, “Kamu İhale Yasası çok kapsamlı ve önemli bir yasa. Ancak günümüzün ihtiyaçları, değişen koşullar, acil dediğimiz yeni kodlar, güvenlik ihtiyacı, istihbari konular yeni gereklilikler getiriyor. Bu nedenle tüm kanunu yeni gelişmeleri de gözeterek hukuk güvenliği ilkeleri doğrultusunda daha açık ve sade olarak yazmalıyız” yanıtı veriliyor.
Yıllardır yapılan birçok değişiklikle “Yamalı bohça”ya dönen kanunlarda kapsamlı düzenlemeler zorunlu hale gelmiş görünüyor. İnfaz kanunu, ihale kanunu bunun ilk örnekleri. Ancak bunlara bir de emeklilik sisteminde reform ihtiyacını eklemek gerek. Çünkü kim, hangi sistemde, ne zaman, nasıl emekli olacak, ne kadar maaş alacak sorularına, bir uzmana danışmadan yanıt verilemeyen karmaşık emekli sisteminin sade bir şekilde yeniden düzenlenmesi gerekiyor.
